Mistig. Een serene stilte. Voor die stilte kom ik hier soms. De mist geeft het een extra dimensie, alsof je een andere wereld betreedt. Deze plek brengt me terug naar mijzelf, laat me stilstaan bij leven en dood, bij oorlog en vrede, bij wat het betekent om vrij te zijn. Ik ben op de Canadese begraafplaats in Holten en struin langs de vele witte grafstenen, strak in een rij.

Een van de grafstenen trekt mijn aandacht, ik bijf staan. Onder deze steen liggen de resten van G. Wiegand – Toronto Scottish Regiment, 22nd April 1945, age 19.

Gottlieb – want dat is zijn voornaam lees ik later in het register – was nog maar negentien toen hij overleed. Ne-gen-tien. Toen ik negentien was, volgde ik een opleiding in een heel ander deel van het land, vooral om „vrij“ te zijn, weg onder de beschermende vleugels van mijn ouders en had ik net een stage in Engeland achter de rug, een van de leukste periodes uit mijn leven, vooral vanwege de mooie levenservaringen náást die stage.

Hoe zou het zijn om op je 19e uitgezonden te worden naar een land dat je totaal vreemd is? Om te vechten in een oorlog die niet de jouwe is, te vechten ter bescherming van mensen die je helemaal niet kent? Om te overlijden in dat vreemde land en je familie nooit meer te zien? Gottlieb overleed in Duitsland, werd daar begraven en later herbegraven hier op de Canadese begraafplaats. Een mooie plek, dat wel, maar nog steeds in een vreemd land. Ik vraag me af wat Gottlieb bewogen heeft om in dienst te gaan. Voelde hij zich verplicht? Werd hij verplicht? Leek het een avontuur? Of was het een vlucht uit zijn thuissituatie?

Op de grafsteen van Gottlieb staat onderaan een tekst, toegevoegd door zijn familie:

To the rest of the world he was only one but all the world to us.

De tekst raakt me. Eén van de vele gesneufelden in de Tweede Wereldoorlog, maar ook iemands zoon, met ongetwijfeld hele andere toekomstplannen.

In mijn gedachten dwaal ik af naar de overheidscampagne die op dit moment te horen is; Denk vooruit. Het is een oproep om voorbereid te zijn op een noodsituatie als gevolg van extreem weer, een grote storing en ook; oorlog. Het feit dat de overheid het woord oorlog letterlijk gebruikt, vind ik verontrustend en ik zal niet de enige zijn. De bijbehorende slogan Het is niet de vraag óf, maar wanneer het gebeurt, geeft mij echter helemaal een onrustig gevoel. Daarmee doel ik niet direct op de angst dat er iets ergs staat te gebeuren, maar vooral op het feit dat de overheid met deze zin ongelooflijk inspeelt op de angst van mensen. En dat vind ik fout. Het betekent ook dat de overheid al heeft geaccepteerd dat er iets verschrikkelijks als oorlog in Nederland plaats kan vinden. Door deze campagne handelen ze er al naar, alsof er geen alternatieven meer zijn. Wat is en wordt gedaan om oorlog te voorkomen, om juist met alle energie en middelen te focussen op vrede?

Oorlog helpt de mensheid niet. Nooit. Oorlog komt voort uit gedachten rondom geld, overtuigingen, macht en ego van bepaalde mensen, waar hele groepen mensen vervolgens de dupe van zijn. Er zullen mensen zijn die erin meegaan, mensen die denken dat het allemaal wel losloopt of hun tijd zal duren, mensen die terugvechten en mensen die lijden. Of doodgaan. Zoals Gottlieb op z’n negentiende. Waarom doen we als mensheid elkaar dit aan? Wanneer gaan we iets leren van het verleden?

Begrijp me niet verkeerd; ook ik zal niet verbaasd zijn als Nederland ineens grotendeels onder water loopt, we geen internet meer hebben of we betrokken zijn in een oorlog. In mijn ogen zitten we in een herhaling van het verleden; grote wereldmachten zijn eerder ten onder gegaan omdat ze afdwaalden van de natuur of ego en macht belangrijker vonden dan liefde en met elkaar delen. Maar we zijn er nog steeds. Ik ben het in zoverre eens met de Denk vooruit-campagne dat voorbereid zijn, nooit verkeerd is. Ook zelfredzaamheid en niet volledig afhankelijk zijn van alle moderne gemakken, heb ik hoog in het vaandel staan. Maar keuzes maken op basis van angst is nooit goed.

Je hoeft daar ook niet in mee te gaan. Je kunt ook bewust kiezen voor liefde, voor vrede. Hoe meer mensen daar bewust voor kiezen, daarin geloven, zich dat visualiseren, hoe realistischer dat wordt. Het is een kwestie van naast je gezonde verstand óók je gevoel volgen. Andersom werkt het – helaas – net zo; hoe meer mensen geloven dat er rampspoed of oorlog komt des te groter de kans dat dat gebeurt. Wij onderschatten onze eigen (visualisatie)kracht.

Voor de duidelijkheid: in liefde geloven en vanuit liefde handelen is niet naïef of zweverig. Het betekent dat je prioriteit geeft aan het voorkomen van geweld en het normaal worden daarvan. Het betekent dat je energie steekt in de relatie en verbinding met de ander. Focus dus actief op liefde en vrede. Je bent niet de enige; al veel meer mensen zijn en worden zich bewust van deze noodzaak.