In de aankondiging van mijn zoektocht naar Hilsondis, noem ik het al kort; de spreekbeurt die ik ooit over Thorn en de abdijkerk hield. Dat lijkt mij een goed vertrekpunt voor mijn zoektocht! Ik was tien jaar en zat in klas 5 van de basisschool. In de zomervakantie ervoor bracht ik samen met mijn familie een bezoek aan het ‘’witte stadje’’ zoals Thorn ook wel wordt genoemd, in Limburg. Vooral de abdijkerk maakte diepe indruk op mij. Blijkbaar had het bezoek aan Thorn en de abdijkerk zo’n impact op mij, dat ik het tot onderwerp van mijn spreekbeurt maakte.
Jaren later vond ik de uitwerking van deze spreekbeurt terug; handgeschreven, gaatjes aan de zijkant geperforeerd (soms door mijn tekst heen…) en verkleurd overtrekpapier waarop ik de ligging van Thorn had overgetrokken. Daarbij had ik het aantal pagina’s van de uitwerking flink uitgebreid door de complete folder met plattegrond van de abdijkerk ínclusief de toelichtende tekst op te nemen.
Nu ik herlees wat ik destijds heb geschreven en wat staat vermeld in de toelichtende tekst bij de plattegrond, focus ik mij met name op de onderwerpen die betrekking hebben op de tijd van Ansfried en Hilsondis. Zij stichtten de abdij in het jaar 992, de vroege Middeleeuwen dus. Bij het herlezen vallen me direct enkele zaken op:
Maria-kapel
Een van de zinnen uit mijn spreekbeurt luidt: “Met die gift stichtte het echtpaar in 992 een klooster op de plaats waar toen al een eeuwenoude Maria-kapel stond.” Die zin verraste mij; had er een Maria-kapel op dezelfde plek gestaan? Ik kan me niet herinneren dat ik dat later ooit weer ergens heb gelezen. Dat betekent dat de plek energierijk was en al veel langer een spirituele en religieuze rol speelde in die omgeving. Of misschien was die rol wel tanende en greep Ansfried de gelegenheid om er weer een belangrijk punt van te maken en het zo te behouden voor de toekomst.
Waarom stichtten Ansfried en Hilsondis precies op deze plek hun abdij?
Wat was het belang van deze plek?
Heilige Lambertus
In de abdijkerk is een kapel ingericht ter ere van de Heilige Lambertus. Volgens de folder in mijn uitwerking, droeg Ansfried de nieuw gestichte abdij op aan deze Lambertus, die vanaf het jaar 670 bisschop was van Maastricht. Hij word took wel bisschop-martelaar van Luik genoemd.
Waarom droeg Ansfried de abdij juist aan deze Lambertus op?
Crypte
Blijkbaar bezorgde de crypte in de abdijkerk mij bij mijn eerste bezoek – net als bij latere bezoeken – de kriebels; ‘’Het is er koud en ook wel eng”. Het ‘’eng’’ is gerelateerd aan de twee glazen kisten met de gemummificeerde stoffelijke resten van twee personen die in de crypte staan. De folder uit mijn uitwerking beschrijft het vermoeden dat het bij een van de twee om de stoffelijke resten van Clara Elisabeth van Manderscheid-Blankenheim (een latere abdis) gaat. Er is echter ook informatie te vinden waarin wordt gesuggereerd dat het om Benedicta gaat (dochter van Ansfried en Hilsondis en de 1e abdis). Persoonlijk ben ik overtuigd van het laatste; dat verklaart voor mij het feit dat ik het ‘’eng’’ vind in de crypte. Maar dat is geen bewijs. Van wie zijn de stoffelijke resten in die ene glazen kist nu echt?
Theca
Tot slot maakt de folder in mijn uitwerking melding van een theca met stoffelijke resten van Hilsondis, die ook te zien is in de crypte. Ik denk direct aan het loden kistje dat ik ooit in de crypte heb gezien met daarin de stoffelijke resten van Hilsondis. Maar een theca is wat anders; het is een rond, metalen doosje met glas ervoor en daarin kleine relieken of stoffelijke resten van een heilige. Ik kan me niet herinneren dat ik dat gezien heb tijdens mijn bezoek op 10-jarige leeftijd. Dat kan natuurlijk, maar in dezelfde folder van wat jaren later, wordt de theca (als ook het loden kistje) niet meer aangehaald. Is de theca nog te zien in de crypte? Zo niet, wat is ermee gebeurd? Bevatte het daadwerkelijk stoffelijke resten van Hilsondis? En hoe zit het met het loden kistje?
De eerste aanknopingspunten voor mijn zoektocht naar Hilsondis heb ik gevonden…